ກອງປະຊຸມສຸດທ້າຍກ່ຽວກັບເຕັກນິກການຄຸ້ມຄອງວັດຊະພືດສຳລັບລະບົບການຜະລິດພືດຕ່ຳທີ່ໃຊ້ກົນຈັກ ແລະ ການປູກພືດກະຈາຍໃນກຳປູເຈຍ ແລະ ລາວ

ພາບ-ຂ່າວ:​ຈັນທະສອນ ມະນີວົງ, ສູນຖ່າຍທອດຜົນການຄົນຄວ້າກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້

ໃນລະຫວ່າງວັນທີ 25-26 ຕຸລາ 2025 ສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າກະສິກຳ, ປ່າໄມ້ ແລະ ພັດທະນາຊົນນະບົດ, ກະຊວງກະສິກຳ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ ໄດຈັດກອງປະຊຸມ ກ່ຽວກັບເຕັກນິກການຄຸ້ມຄອງວັດຊະພືດສຳລັບລະບົບການຜະລິດພືດຕ່ຳທີ່ໃຊ້ກົນຈັກ ແລະ ການປູກພືດກະຈາຍໃນກຳປູເຈຍ ແລະ ສປປ ລາວ ຂຶ້ນ ທີ່ຫ້ອງປະຊຸມ ໂຮງແຮມ ເດິແກຣນ ຣີເວີຊາຍ,  ໃຫ້ກຽດເຂົ້າຮ່ວມເປັນປະທານຂອງທ່ານ ປອ ນາງ ຈັນທະຄອນ ບົວລະພັນ ຮອງລັດຖະມົນຕີ ກະຊວງກະສິກຳ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ທ່ານ ດຣ. ລີກ ວິລ, ການຄຸ້ມຄອງໂຄງການຄົ້ນຄວ້າ ACIAR, ມີທ່ານ ປອ ເພັດມະນີແສງ ຊ້າງໄຊຍະສານ ຮັກສາການ ຫົວໜ້າສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າກະສິກຳ, ປ່າໄມ້ ແລະ ພັດທະນາຊົນນະບົດ, ທ່ານ ອຸ່ນເຮືອນ ໄຊຍະສິດ, ຜູ້ຈັດການພາກພື້ນ ACIAR, ດຣ. ແຈັກກີ ມິດເຊວ, ຫົວໜ້າໂຄງການຈາກມະຫາວິທະຍາໄລຄວີນແລນ, ຜູ້ຕາງໜ້າຈາກ CARDI ແລະ ມະຫາວິທະຍາໄລກະສິກຳລາດຊະວົງ (RUA), ຕາງໜ້າ ຈາກ ພະແນກ ກະສິກຳ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ ພ້ອມດ້ວຍນັກຄົ້ນຄວ້າຈາກ ສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າກະສິກຳ, ປ່າໄມ້ ແລະ ພັດທະນາຊົນນະບົດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງເຂົ້າຮ່ວມຢ່າງພ້ອມພຽງ.

ໃນກອງປະຊຸມ ທ່ານ ປອ. ນາງ ຈັນທະຄອນ ບົວລະພັນ ຮອງລັດຖະມົນຕີ ກະຊວງກະສິກຳ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ ໄດ້ກ່າວໃນກອງປະຊຸມວ່າ: ໂຄງການດັ່ງກ່າວໄດ້ແກ້ໄຂຂໍ້ຈຳກັດທີ່ສຳຄັນຂອງການຄຸ້ມຄອງວັດຊະພືດໃນລະບົບເຂົ້ານາແບບກົນຈັກ ແລະ ລະບົບປູກເຂົ້ານາແບບກະຈາຍໃນກຳປູເຈຍ ແລະ ລາວ. ການຫັນປ່ຽນຈາກການດຳນາດ້ວຍມືໄປສູ່ການຫວ່ານເມັດເຂົ້າໂດຍກົງ (DSR) ໄດ້ຊ່ວຍປະຢັດແຮງງານ ແຕ່ເຮັດໃຫ້ການຄວບຄຸມວັດຊະພືດມີຄວາມທ້າທາຍຫຼາຍຂຶ້ນ, ເຊິ່ງເປັນໄພຂົ່ມຂູ່ຕໍ່ຜົນກຳໄລ ແລະ ຄວາມຍືນຍົງຂອງກະສິກຳ. ໜຶ່ງໃນຂໍ້ຈຳກັດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດທີ່ຊາວກະສິກອນທີ່ນຳໃຊ້ DSR ປະເຊີນແມ່ນວັດຊະພືດ. ວັດຊະພືດບໍ່ພຽງແຕ່ຫຼຸດຜ່ອນຜົນຜະລິດເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ການມີເມັດວັດຊະພືດອາດຈະເຮັດໃຫ້ຄຸນນະພາບຂອງເມັດພືດຫຼຸດລົງ, ແລະ ມັນອາດຈະບໍ່ຜ່ານການກວດສອບຄຸນນະພາບທາງການຄ້າສຳລັບການສົ່ງອອກ. ລັດຖະບານຂອງ ສປປ ລາວ ເຂົ້າໃຈເຖິງຄວາມຈຳເປັນທີ່ຈະຕ້ອງມີຄວາມກະຕືລືລົ້ນເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາເຫຼົ່ານີ້. ແລະ ພວກເຮົາມີຄວາມມຸ່ງໝັ້ນທີ່ຈະສະໜັບສະໜູນການລິເລີ່ມທົ່ວໂຄງການ.

ນີ້ແມ່ນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໂຄງການຫ້າປີ, ໂຄງການໄດ້ພັດທະນາການຄວບຄຸມວັດຊະພືດແບບຊຸດ ແລະ ເຕັກນິກການຄຸ້ມຄອງວັດຊະພືດແບບປະສົມປະສານທີ່ພວກເຮົາຈະໄດ້ຮຽນຮູ້ຈາກກິດຈະກຳການຄົ້ນຄວ້າຈາກທັງລາວ ແລະ ກຳປູເຈຍ.

ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ໃນແງ່ຂອງຜົນກະທົບຂອງໂຄງການຈະສືບຕໍ່ຜ່ານເຄືອຂ່າຍການຄົ້ນຄວ້າ-ຂະຫຍາຍທີ່ເຂັ້ມແຂງຂຶ້ນ, ການຝຶກອົບຮົມແບບສະຖາບັນ, ແລະ ການຮັບຮອງເອົາການຄຸ້ມຄອງວັດຊະພືດແບບປະສົມປະສານທີ່ກວ້າງຂວາງ. ການຄົ້ນຄວ້າ ແລະ ພັດທະນາຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງກ່ຽວກັບແນວພັນເຂົ້າ, ເຄື່ອງມືກົນຈັກ, ໂດຣນ, ແລະ ການປະຕິບັດຢາຂ້າຫຍ້າທີ່ປອດໄພ ແລະ ການຮຽນຮູ້ລະຫວ່າງຊາວກະສິກອນກັບຊາວກະສິກອນຈະຊ່ວຍຮັບປະກັນລະບົບເຂົ້າທີ່ມີຄວາມທົນທານ ແລະ ມີຄວມຍືນຍົງ.